summer3.jpg - 23.94 کیلو بایت

 

  

summer2.jpg - 31.40 کیلو بایت

یادداشتی درباره‌ي کتاب «یک اتفاق تازه»

نوشته‌ی آنتونی براون

نشر آفرینگان به تازگی یک کتاب کودک با عنوان «یک اتفاق تازه» (عنوان اصلی changes)  منتشر کرده است. داستان این کتاب آنقدر کوتاه است که در کمتر از ده دقیقه می‌شود خواند و تمامش کرد. اما سوال این است: چه چیزی باعث شد تا من این کتاب شش هزار تومانی کودک را – در حالی که پیش از خریدن، خواندم ـ بخرم؟ یا یک سوال بهتر می‌توان مطرح کرد: «چرا این کتاب را باید خرید و داشت و خواند؟»

«یک اتفاق تازه» همان‌طور که از اسمش مشخص است یک اتفاق تازه است. آنقدر تازه که از همان تصویر روی جلد غافلگیرت می‌کند: دست‌شویی‌یی که دماغ و دهان دارد و پرنده‌ای که در آینه‌ی توالت در حال پرواز کردن است.

و دومین اتفاق تازه در همان صفحه‌ي اول کتاب می‌افتد: یک کتری که گوش و دُم گربه درآورده است؛ و پسربچه‌ای به نام «جوزف» که دارد به یک کتری عجیب غریب نگاه می‌کند و از آن سر در نمی‌آورد. شما هم سر در نمی‌آورید. چون گربه شدن یک کتری از عجیب‌ترین اتفاقات ممکن است.


جوزف در خانه راه می‌افتد و چیزهای عجیب‌تری در آشپزخانه، اتاق پذیرایی و ... می‌بینید و شما با او همراه شده‌اید و در شگفتی و غافلگیری و تمام حس‌های یک پسربچه‌ي پنج‌-شش ساله شریک هستید.

وقتی به صفحه‌ای می‌رسید که جوزف روی مبلی نشسته که نیمی از آن به تمساح تبدیل شده، مطمئن می‌شوید که با یک روز عجیب، یک خانه‌ی عجیب، یک کتاب عجیب و یک نویسنده و تصویرگر عجیب رو به رو هستید و این «عجیب بودن» و حس «غافلگیری» رهایتان نمی‌کند، تا این که جوزف در خانه‌شان را باز می‌کند تا ببیند بیرون از خانه هم اتفاقات به همان سرعت در حال تغییر هستند یا نه؟ و با ورق زدن هر صفحه و دیدن هر تصویر سوالات بی‌شماری در ذهن‌تان به وجود می‌آیدکه : آیا این یک داستان تخیلی است؟ چه طور می‌شود یک مبل این‌قدر واقعی تبدیل به تمساح شود؟ و یک توپ به تخم یک مرغابی؟ و گیره‌های روی بند به ماهی؟ روند این تغییر اشکال و اجسام آنقدر واقعی تصویرسازی شده که باورتان می‌شود یک توپ فوتبال هر وقت که تصمیم بگیرد می‌تواند به یک تخم پرنده تبدیل شود.

و پایان داستان، همان پایانی‌ست که باید! نویسنده از این حس «غافلگیری» و «شگفتی» توامان با هم استفاده می‌کند و یک اتفاق معمولی، اما تازه و سراسر شگفتی برای پایان داستانش رقم می‌زند. این پایان درست همان پایانی‌ست که مجبورت می‌کند یک بار دیگر کتاب را از روی جلد تماشا کنی و دوباره با جوزف، در کشف راز تغییرات وسایل خانه همراه شوی.

یکی از برجستگی‌ها و امتیازات کتاب «یک اتفاق تازه» که باعث می‌شود این کتاب نه فقط برای گروه سنی کودک، بلکه برای گروه سنی بزرگسال هم جذاب باشد، این است که «آنتونی براون» نویسنده و تصویرگر این کتاب که یکی از نوآورترین و مشهورترین نویسندگان ادبیات کودک است، ایده‌ی خوب و تحسین‌برانگیز کتابش را با گزافه‌گویی، پرچانگی و توصیفات بی‌جا حرام نکرده است. در عوض بار اصلی ایده و داستانش را به عهده‌ی تصویرگری‌ها واگذار کرده. او داستانش را در کمتر از صد کلمه می‌نویسد و می‌داند کودک امروز حوصله‌ی توصیفات اضافی را ندارد. پس از بین قالب‌های مختلف، «داستان مصور» را انتخاب می‌کند و بخش‌هایی از داستان را تنها با تصویر پیش می برد.

پَرنتز در توصیف این کتاب گفته: «هوشمندانه و استثنایی» و هورن بوک: «یک قصه‌ی مصور خیره‌ کننده.»

فکر می‌کنم دیگر جایی برای سوال «چرا این کتاب را باید خرید و داشت و خواند؟» باقی نمانده باشد. این یادداشت کوتاه پاسخی‌ست برای همین سوال؛ بزرگ‌ترین و تنها دلیل همین است: این کتاب را باید خواند!